فامکو - ابزاردقيق

ابزار دقیق پايپينگ

ابزار دقيق (Instrument)

ابزار دقيق از سه قسمت اساسی زير تشکيل شده است که عبارتند از :

۱.اندازگيری۲.کنترل ۳. محرکها (ادوات خروجی)

اين سه مجموعه درکنار يکديگر مکمل يک سيستم به نام سيـستمهای کنترل اتوماتيک میباشند.که اين سيستمکنترل اتوماتيـک وظيفه انجامکنتـرل فرايندی را در يک مجموعه عملياتی بر عهده دارد .

۱.اندازه گيرها

قسمت اندازهگير مقدار واقعی عنصرمورد نظر را اندازهگـيری میکند. پارامتـرهای مخـتلفی در صنايع برای کنترل اندازهگيری میشود مهمترين پارامترهايی که در صنعت پايپينگ برای کنترل اندازهگيری می شوند عبارتند از :

اندازهگيری فشار (Measurement of the pressure)

اندازهگيری جريان سيالات (Measurement of the flow)

اندازهگيری درجه حرارت (Measurement of the temperature)

اندازهگيری ارتفاع مايعات (Measurement of the level)

۲.کنترل کننده ها

قسمت دوم ابزار دقيـق بخش کنـترل میباشـد. در ابتدای شـروع صنـعت که کنترل بصـورت امـروزی نبود کنـترل بوسـيله عوامـل انسـانی انجام میشد سپـس با پيشـرفت علم ، سيستم کنترل اتوماتيـک با بوجود آمدن ادوات نيوماتيـکی (بادی) وارد مرحله جديدی شد. بعد ازمدتی با اختراع ترانزيستور استـفاده از کارتهای الکتـرونيکی برای کنترل آغاز شد. با بوجـود آمدن اين قطـعات کنتـرلی اسـتفاده از عوامل انسـانی برای کنترل کمتر میشد.

در ادامه پيشرفت علم، کامپيوترهای صنعتی با نام PLC وارد صنعت شدند. بوسيله اين PLC ها واحـدها به آسانی کنترل میشدند. وتغييرات نيز به آسـانی در واحـدها انـجام می گرفت .

امـروزه کنترلکننـدهای جديدتری بنام DCS (سيسـتم کنترل کنـنده توزيـع پذيـر) و

کنترلکنندههای فازی وظيفه کنترل را در واحدهای صنعتی بر عهده دارند.

۳.محرکها (ادوات خروجی)

محرکها ادواتی هستند که سيگنال خروجی را از قسمت کنترلکننـده میگيرد و متناسـب با اين سيگنـالها عمـل میکند. از عمده ادوات خروجی میتوان به شيرهای کنترل اشاره کرد. اين ادوات با عملکرد خود باعث کنترل پارامترهای اندازهگيری شده در مقدار مطـلوب و مورد نظر میشوند. اين ادوات گستره تنوعی زيادی دارند. اولين قدم برای کنترل يک فرايند، شناخت و درک ديـناميـک و رفتـارهای آن فرآينـد است. برای کنترل يک کميت بايد در هر لحظه اطلاعات دقيقی از آن داشته باشيم. پس بايدکميت مورد نظر را همواره اندازهگيری نماييم. معمولاً دستگاههای اندازهگيری از سه بخش حسگر يا سنسور (Sensor)، مبدل يا ترانسديوسر (Transducer)، انتقال دهنـده يا ترانسميتر (Transmitter)تشکيل شدهاند که گاهی اين بخشها با هم توام میشوند .يک اندازهگير خوب بايد دارای ويژگیهای متعددی باشد که برخی را همراه با شرح کوتاهی در زير میآوريم:

حوزهی اندازهگيری(Range):محدودهای ازدامنهی تغييرات کميت مورد اندازهگيری است،که اندازهگير قادر به اندازهگيری آنمیباشد.

صفر اندازهگيری(Zero) : معمولاً نقطهی مشخصی را در حوزهی اندازهگيـری به عنوان نقطهی صفر در نظر میگيرند. در نقـطهی

صفر ،لزوماً خروجی اندازهگير صفر نمیباشد و ممکن است دارای مقدار باشد.

انحراف صفر(Zero Drift) : اندازهی خروجی در نقطهی صفر ممـکن است با گذشـت زمان يا ديگر عوامل تغيير کند، اين پديده را پديده ی انحراف صفر میگوييم.

حساسيت(Sensitivity) :حساسيت يک اندازهگيرعبارتاست ازتغييرات خروجی اندازهگير به واحدتغييرات درکميت مورد اندازهگيری

حد تفکيک(Resolution) : حد تفکيک عبارت است از کوچکترين اندازه تغييـرات کمـيت مورد اندازهگير، اندازهگيری شود.

پاسخدهـی(Response) : در عمل اندازهگيرها دارای ثابت زمانی و بعـضاً تاخير خالـص میباشند. ثابت زمانی عنـصر اندازهگير بايد از کوچکترين ثابت زمانی موجود در حلقهی کنترل بسيار کوچکتر باشد.

خطیبودن(Linearity) : اگر شيب مشخصهی ورودی _خروجی اندازهگير ثابت باشـد ،يک اندازهگير مطلوب خواهيم داشت. گاهی اوقات بهترين خطی که مشخصهی اندازهگير را بيان میکند ،به عنوان مشخصهی اندازهگير در نظر گرفته میشود.

پسماند(Hysteresis) : هيسترزيس نوعی رفتارغير خطی در اندازهگيرها میباشد که مشخـصهی اندازهگير در مسير افزايش ورودی با مشخصهی اندازهگير در مسير کاهش ورودی تفاوت دارد.

دقت (Accuracy): تطابق مقدار اندازهگيری شده با مقدار واقعی کميت مورد اندازهگيری است.

تکرارپذيری (Repeatability) :تکرارپذيری در اندازهگير ها ويژگی مهـمی اسـت و به معنی نتيـجهی يکسان در اندازهگيری يک کميت در شرايط ثابت است.
يک نکتهی مهم دربارهی مقايسهی تکرارپذيری و دقت اين است که يک اندازهگير تکرارپذير و غير دقيق را میتوان به راحتی اصلاح کرد ،اما يک اندازهگير غير تکرارپذير هر چند هم دقت بيشتری داشته باشد ،به دليل تغييرات رفتار ،مشکلاتی را به وجود خواهد آورد.

انواع تجهيزات ابزار دقيق: