گسكت

گسكت  (Gasket)

     گسكت در لغت نامه فارسي به معناي درزبند و لايي مي­ باشد. در فرهنگ اصطلاحات فني، گسكت بدين گونه تعريف شده است:

 

A gasket is a mechanical seal that serves to fill the space between two objects, generally to prevent leakage between the two objects while under compression. Gaskets are commonly produced by cutting from sheet materials, such as gasket paper, rubber, silicon, metal, felt, fiberglass, or a plastic polymer. Gaskets for specific application may contain asbestos.

 

     گسكت يك درزگير (درزبند) مكانيكي مي ­باشد­ كه به­ گونه­ اي طراحي شده­ تا در فضاي خالي بن دو شيء ­(اتصالات فلنجي)­ كه تحت فشار هوا يا آب هستند قرار­گرفته تا از نشتي جلوگيري بعمل آيد و به اصطلاح آب­بندي گردد. گسكت­ ها به‌طور معمول از برش موادي كه بصورت ورق­ ها مي ­باشند، توليد مي ­شوند همچون گسكت­ هاي مقوايي، لاستيكي، سيليكوني، فلزي، نمدي، فايبرگلاس و يا پليمرهاي پلاستيكي، گسكت­ ها در موارد خاص شامل مواد آزبستي نيز مي­ باشد.

 

گسكت­ ها بر اساس فلزي يا غير فلزي بودن به ترتيب زير تقسيم ­بندي مي­ گردد:

   Metallic (فلزي)

   Semi Metallic (نيمه ­فلزي)

   Non Metallic (غير­ فلزي)

   Metallic & Semi Metallic Gasket

 

گسكت­ ها  با ساختار فلزي و نيمه فلزي داراي انواع مختلفي به شرح ذيل مي ­باشد:

1-   گسكت مارپيچي يا اسپيرال­وند Spiral wound Gasket

گسكت مارپيچي يا اسپيرال­وند

 

2-   گسكت رينگي  Ring joint Gaske

 گسكت رينگي

 

3-   گسكت با پوشش فلزي Metal Jacketed Gasket

 گسكت با پوشش فلزي

 

Non Metallic

لاستيكي Rubber
   گرافيت Graphite
   تفلون PTFE
   تركيبي Synthetic

 

كد­ها و استانداردهاي مورد استفاده در طراحي و توليد گسكت 

استاندارد لوله

(Pipe joint)

استاندارد فلنج­هاي  

مورد استفاده

نوع فلنج­هاي مورد استفاده

گسكت­هاي تحت پوشش

استاندارد طراحي و ساخت گسكت

 نوع گسكت

---- 

ASME B16.5

ASME B16.47

API 6A 

Raised face

Flat face 

Ring Joint

Spiral wound

Metal jacket 

ASME B16.20 

Metallic

(NPS)

ASME B36.10M 

ASME B16.5

API 605

MSS SP44 

Circular

Raised face

Flange pipe joint 

Double jacket

Spiral wound 

API 601 

---- 

BS 1560

BS 10

BS 4504 

Steel flange 

Spiral wound 

BS 3381 

---- 

ASME B16.5

ASME B16.47

API 6A 

Raised face

Flat face 

Ring Joint

Spiral wound

Metal jacket 

ASME B16.20 

Semi Metallic 

(NPS)

ASME B36.10M 

ASME B16.5

API 605

MSS SP44 

Circular

Raised face

Flange pipe joint 

Double jacket

Spiral wound 

API 601 

---- 

BS 1560

BS 10

BS 4504 

Steel flange 

Spiral wound 

BS 3381 

---- 

ASME B16.5

ASME B16.47 

Raised face

Flat face 

Soft gasket

Cut gasket 

ASME B16.21

ASTM F36 

Non Metallic 

 

Pressure ratingفشار كاري در گسكت­ها:

PN420

PN250

PN150

PN100

PN68

PN50

PN20

2500 lbs 

1500 lbs 

900 lbs 

600 lbs 

400 lbs 

300 lbs 

150 lbs 

 

1-گسكت ­هاي مارپيچي (Spiral wound gasket):

        اين نوع گسكت داراي يك لايه از جنس فولاد ضد­زنگ و يك لايه پركننده از جنس آزبست يا تفلون و يا گرافيت مي ­باشد كه با مقطع V شكل و بصورت فشرده دور هم پيچيده شده است. (مقطع V شكل باعث مي­ شود اين گسكت­ ها  فشار بيشتري تحمل كنند) ضخامت اين نوع گسكت براي تمام اندازه­ها و كلاس­ها يكسان مي­ باشد. اين گسكت­ ها از تركيب يك فلز شكل داده شده سيمي و مواد نرم پركننده تشكيل گرديده­ اند. شكل اين گسكت­ ها هنگامي­ كه در بين دو فلنج فشرده مي­ گردند تاثير زيادي در آب­بندي دارد. اين نوع لايي­ها ممكن است داراي رينگ داخلي و يا رينگ خارجي باشند كه رينگ داخلي ميزان خوردگي فلنج را كاهش داده و از اجزاي آب­بندي محافظت مي­ كند و رينگ خارجي براي صحيح نصب كردن لايي كاربرد دارد. معمولاً جنس اين رينگ­ها فولادي و ضخامت آنها حداكثر 3.5mm مي ­باشد. ارتجاعي بودن و مقاومت گسكت­ هاي مارپيچي عواملي هستند كه اين گسكت را بعنوان يك گزينه مناسب براي استفاده در كاربردهاي متنوع متمايز ساخته است.

     اين نوع لايي در فلنج­ هاي ساده و فلنج ­هاي با سطح برجسته و فلنج­هاي زبانه و شياردار استفاده مي­ شود.

     در بسياري از مكان­هاي صنعتي همانند پالايشگاه­ها ،انواع سايت­هاي فرآيندهاي شيميايي ،نيروگاه­ها و همچنين صنايع هوايي استفاده  از اين نوع گسكت­ها فراوان مي­ باشد.

     گسكت­ هاي مارپيچي از سايز 2/1 اينچ تا 60 اينچ در دسترس مي ­باشد.

 

متريال بكار رفته در گسكت­ هاي اسپيرال­وند

Rings (رينگ­ها)

Winding(جنس فلز مارپيچي)

 Filler (ماده پر­كننده)

Carbon Steel 

Stainless Steel 304 

Graphite 

Stainless Steel 304 

Stainless Steel 316L 

PTFE 

Stainless Steel 304L 

Stainless Steel 304L 

Mica 

Stainless Steel 316 

Stainless Steel 309 

Viton 

Stainless Steel 316L 

Stainless Steel 310 

Asbestos 

Stainless Steel 316Ti 

Stainless Steel 316Ti 

Mica Graphite 

Stainless Steel 310 

Stainless Steel 317L 

Ceramic 

Stainless Steel 321 

Stainless Steel 321 

Thermiculite835 

Stainless Steel 347 

Stainless Steel 347 

Thermiculite735 

Stainless Steel 410 

Stainless Steel 430 

Non-sintered PTFE 

Inconel 600 

Stainless Steel 17-7PH 

 

Inconel 625 

Alloy 20 

Monel 

Monel 

Titanium 

Titanium 

Nickel 

Nickel 200 

Incoloy 800 

Inconel 600-625

Alloy 20

Inconel X-750

Incoloy825

Hatelloy B2-C276

Hastelloy B-2

Incoloy 800-825

Hastelloy C276

Duplex

 

Zirconium

Tantalum

Copper

Phos-bronze

Carbon steel

 

ويژگي واشرهاي اسپيرال

1-   بدليل استفاده از چندين حلقه متوالي نوار فلزي كه توام با نوار مياني (فيلر) پيچيده مي­ شود، واشرهاي اسپيرال قابليت آب­بندي بسيار خوبي دارند.

2-    با انتـخاب جنس مناسب براي نوار فلزي و نوار فيلر، واشر اسپيرال كليه كاربردهـاي صنعتي تا فشار200bar و محدوده حرارتي -200 تا 1000 درجه سانتيگراد و انواع محيط­هاي شيميايي را پوشش مي­ دهد.

3-   بر حسب شرايط محيط نصب واشر (دما، فشار، و...)

نوار فلزي از جنس فولادهاي ضد­زنگ (Stainless Steel  304 316 321 ) مس ، نيكل و ­يا تيتانيوم انتخاب مي­گردد. نوار فيلر نيز بر­حسب نياز از جنس گرافيت، تفلون، سراميك و يا مواد نسوز انتخاب مي­گردد.

4-   بدليل قابليت ارتجاعي مناسب، واشرهاي اسپيرال در برابر ارتعاش، شوك حرارتي و شوك فشار بسيار مقاوم مي­باشند.

5-   سهولت نصب يكي از ويژگي­هاي بارز واشرهاي اسپيرال مي­ باشد. بدليل عدم استفاده از چسب در هنگام مونتاژ اين واشر­ها، تعويض و جايگزيني واشرهاي اسپيرال بسيار آسان مي­ باشد. واشرهاي اسپيرال هيچگونه اثر تخريبي بر روي سطوح فلنج ندارد.

 

كاربرد واشرهاي اسپيرال در دماهاي مختلف

حد بالاي دما (سانتي گراد)

حد پائين دما (سانتي گراد)

جنس فيلر

510

212-

گرافيت

230

240-

تفلون

450

150-

آزبست

1090

212-

سراميك

345

212-

ميكاگرافيت

 

انواع گسكت­هاي اسپيرال­وند بر اساس رينگ داخل و خارج

گسكت اسپيرال­وند بدون رينگ Spiral wound Gasket Element only

گسكت اسپيرال­وند با رينگ داخل Spiral wound Gasket with inner ring

گسكت اسپيرال­وند با رينگ خارج  Spiral wound Gasket with outer ring

گسكت اسپيرال­وند با رينگ داخل و خارج Spiral wound Gasket with inner& outer ring

 

2- گسكت رينگي   (Ring Joint Gasket): 

          اين نوع گسكت­ ها بر اساس استانداردهاي API 6A و ASME B16.20  ساخته مي­ شوند و جهت اتصالات فلنج­ هاي نوع (Ring Type Joint:RTJ) منطبق  بر استانداردهاي API 6Aو ASME B16.5وMSS SP44 استفاده مي شود. جنس آنها با توجه به فرآيند معمولاً از استنلس استيل 304 يا 316 و يا آهن نرم (Soft Iron) مي باشد. و داراي مقطع بادامكي (Oval) و يا 8 ضلعي (Octagonal) مي باشد.

قابليت تحمل فشار و دماي بالايي را دارند و در محيط ­هايي كه عامل خورندگي وجود دارد استفاده مي­ گردد. همواره توصيه مي­ گردد سختي جنس گسكت­ هاي رينگي از سختي فلنج­ هاي مورد استفاده كمتر باشد.

جنس رينگ

علامت اختصاري

سختي(برينل)

Material

آهن نرم

D

90

Soft Iron

فولاد كم كربن

S

120

Low Carbon Steel

آلياژ كروم موليبدن

F5

130

Chrome(4-6) Mo(0.5)

استيل ضد­زنگ 304

S304

160

S.S 304

استيل ضد­زنگ 316

S316

160

S.S 316

 

3- گسكت با پوشش فلزي (Metal Jacketed Gaskets):

        اين نوع لايي از جنس آزبست، تفلون و يا گرافيت مي­ باشد كه از زير و رو با صفحه فلزي پوشش شده است. ضخامت اين نوع لايي براي تمام اندازه­ ها و كلاس­ها برابر 4.5mm+0.25 مي باشد وقطر خارجي آن در يك اندازه مشخص براي تمام كلاس­ها يكسان مي­ باشد.

     مي­توان اين گسكت­ ها را به همراه تقسـيم كننده ­هاي يك­ تكه يا جوشي توليد نمود. مقطع پوشش نيز مسطح يا موج دار مي­ باشد.

     اين نوع لايي در فلنج­ هاي با سطح برجسته و فلنج ­هاي زبانه و شياردار و مبدل هاي حرارتي استفاده مي شود.

 

ماده پركننده

جنس پوشش فلزي

بالاترين فشار

(Mpa) 

بالاترين دما

(°C)

Jacket Material 

Filler Material 

گرافيت

آزبست

غير آزبست

كربن استيل

6.4

300

Crabon Steel

Graphite

Asbestos

Non-asbestos

مس

6.4

400

Copper

استيل 304-316

6.4

530

S.S314-316

 

     گسكت لاستيكيRubber Gasket 

         گسکت­ های لاستيکی در لوله­ کشي­ هاي مخازن و پروژه­ های مربوط به آب کاربرد دارند. نوع مسطح اين گسکت ­ها از ورق لاستيکی بريده می­ شود.  مدل تقويت شده با رينگ فلزی برای فشارهای بالا مناسب می‌باشد. در نوع تقويت شده می­ توان با جايگزين نمودن بخش لاستيکی از رينگ فلزی به دفعات استفاده نمود.

 

ويژگي­ های انواع گسکت­های لاستيکی

      ویژگی ها

محدوده

دمايي

سختي

جنس

علامت اختصاري

انعطاف و جهندگی بالا – مانایی فشار عالی ، مقاومت سایش خوب، مقاومت شمیایی متوسط

-70    120

65

Natural Rubber

NR

مقاومت ازن عالی ،مقاومت خوب در برابر مواد نفتی و هیدروکربن­ها، مقاومت شیمیایی مناسب

-40    121

70

Neoprene

CR

مقاومت عالی در برابر مواد نفتی ( نفت ، بنزین، گازوئیل و رو­غن­ها)

-59    121

80

Nitrile

NBR

مقاومت عالي در برابر عبور گازها ،مقاومت ازن خوب ، مقاومت شيميايي عالي خصوصاً در برابر مواد قطبي ،اسيد­ها و بازها

-59   121

80

Butyl

IIR

مقاومت در برابر ازن عالی ،مقاومت اسیدی خوب، مقاومت قلیایی بسیار خوب

-20   205

75

Ethylene

Propylendiene

EPDM

مقاومت سایشی بسیار خوب

-57   150

80

Styrene Butadiene

SBR

مقاومت حرارتی و شیمیایی بسیار بالا ،مقاومت اکسید و ازن بالا

-40   100

80

Viton

FKM

مقاومت حرارتی و شیمیایی بالا

-55   210

70

silicon

SI

مقاومت جوی عالی، مقاومت شیمیایی بسیار عالی ،مقاوم در برابر مواد نفتی ، عایق الکتریکی بسیار خوب

-40   140

50-70

Hypalon

CSM

 

نحوه قرار­دهي گسكت

         در يك اتصال فلنجي، كليه اجزاء بايد بصورت كاملاً صحيح قطعه آب­بند را در بر بگيرند. در بيشتر موارد بروز نشتي، عدم بكارگيري صحيح همين نكته مي ­باشد.

 

علائم خرابي مشاهده شده روي گسكت و علل بروز و راه حل پيشنهادي

علائم مشاهده شده بر روي گسكت

علت بروز نشتي

 راه حل پيشنهادي

گسكت دچار خوردگي شديد شده است

جنس گسكت متناسب با شرايط كاري آن نيست

جنسي كه مقاومت بهتري در برابر عوامل خورنده داشته باشد انتخاب نماييد

گسكت اكسترود شده است

گسكت متناسب با فشار كاري سيستم انتخاب نگرديده است.

جنسي كه داراي تحمل بيشتري (چگالي بالاتر) باشد جايگزين نماييد.

گسكت مچاله شده است

گسكت متناسب با فشار كاري سيستم انتخاب نگرديده است.

جنسي كه داراي تحمل فشار بيشتري باشد جايگزين نماييد. از رينگ هاي تقويت كننده استفاده نماييد .يا شرايط فلنج را بررسي كنيد

گسكت به دليل درست قرار نگرفتن بر روي سطح برجسته فلنچ دچار آسيب شده است

نصب نادرست گسكت در سطح برجسته فلنج

ابعاد گسكت را بررسي نماييد .گسكت بايد كاملاً دقيق در محل سطح برجسته فلنج قرار گيرد تا كاملا سطوح بين دو اتصال را آب­بندي نمايد

علائم فشردگي بر روي گسكت مشاهده نمي­ گردد

انتخاب نا صحيح جنس گسكت با توجه به نوع فلنج

از مواد نرم­تر يا ضخامت كمتر استفاده نماييد. سطح گسكت را كاهش دهيد تا فشار سفت­ كردن پيچ ­ها كمتر شود.

ضخامت گسكت در محيط خارجي بيش از ضخامت آن در محيط داخلي است

نمايانگر چرخش يا خميدگي فلنج مي باشد.

ابعاد گسكت را طوري تغيير دهيد تا گسكت در فاصله كمي از پيچ­ها قرار گيرد. فلنچ را تقويت نموده و يا سطح گسكت را كاهش دهيد.

گسكت در جهت محيطي به صورت يكسان فشرده نشده است

روش سفت كردن پيچ­ها صحيح نمي­ باشد.

از روش ستاره ­اي براي محكم كردن پيچ­ها استفاده نماييد.

ضخامت گسكت در جهت محيطي به صورت تناوبي متغير مي­ باشد

نمايانگر تابيدگي فلنج است.

فلنج را تقويت نماييد يا تعداد پيچ­ها را افزايش دهيد تا فشار پيچ ها بهتر توزيع گردد. در صورت تاب خوردن فلنج آن را تعويض يا ماشين كاري نماييد.

 

انتخاب گسكت مناسب

     انتخابGasket  مناسب جهت كاربردهاي ويژه كار نسبتاً سختي مي ­باشد. در انتخاب يك Gasket موارد ذيل بايد در نظر گرفته شود:

1-   مقدار دمايي كه Gasket بايد در آن دما كار كند.

2-   نوع سيالي كه قرار است از داخل خط عبور نمايد.

3-   مقدار فشاري كه گسكت بايد در آن فشار كار كند.

4-   نوع فلنج و­تعداد پيچ­هايي كه قرار است فلنج­ ها را به هم متصل سازد.

5-   تعداد دفعات استفاده از گسكت

6-   قيمت و موجودي گسكت

 

     مواردي ­كه باعث از بين رفتن گسكت مي­ گردد:

  وجود ارتعاشات در سيستم

  وجود ضربه قوچي در سيستم

  قرارگيري نامناسب گسكت

  در مسير گرمايش قرار گرفتن

  خزش گسكت (تغيير شكل تدريجي و كند آن تحت تاثير نيروي ثابت با تنش مداوم )

  فشار غير يكنواخت از طرف فلنج­ هاي نگهدارنده گسكت

  پائين بودن قدرت تحمل گسكت

  پائين بودن قدرت استحكام پيچ­ ها

  • RSS
  • افراد آنلاين : ‌3

تهران، خیابان سعدی جنوبی

مجتمع تجاری اداری سعدی

طبقه 6، واحد 617

اطلاعات تماس

مرکزی 33113377-021 سی خط

فکس 43856936-021

پست الکترونیکی

info[at]famco.co.ir

انتقادات و پیشنهادات

+98 30002530331133

twitter facebook linkedin google plus instagram
LiveZilla Live Help